Algemeen

Vissen hebben - net als wij - verschillende voedingsstoffen nodig om gezond te blijven; ze hebben behoefte aan een uitgebalanceerde voeding met liefst veel variatie, zodat ze alle noodzakelijke voedingsstoffen krijgen om goed te kunnen groeien en ontwikkelen.

Hun voeding moet bestaan uit volgende bestanddelen :

  • eiwitten

  • koolhydraten
  • vetten
  • vitamines
  • mineralen
  • vezels.

We moeten proberen onze vissen zo natuurgetrouw mogelijk te voeren.
 In de natuur leven de vissen in verschillende waterlagen en hun lichaamsbouw is zo ingesteld dat ze hun voer vinden naargelang de laag waarin ze zwemmen.  Bij het voeren in ons aquarium moeten we daar ook rekening mee houden.

Bovenste waterlaag.

Vissen die aan de oppervlakte zwemmen zijn vooral te herkennen aan hun naar boven gerichte bek. 

Voorbeelden hiervan zijn de bijlzalm, de halfsnavelbeksnoek, et cetera.

 Deze vissen hebben vooral nood aan drijvend voer.

 

 

Middelste waterlaag.

    

Deze vissen hebben een relatief rechte bek, hier vinden we de meeste van onze aquariumvissen terug.

Hierbij is een traag zinkend voer ideaal.

 

 

Onderste waterlaag.

Bodemvissen zijn te herkennen aan hun naar onder gerichte bek.
Voorbeelden zijn Corydoras, Botia’s, Synodontis, Meervallen, et cetera.

Snel zinkend voer, zoals voedertabletten –of chips zijn hier ideaal.

Tot slot :

Vrijwel alle aquariumvissen kunnen we onderverdelen in drie groepen :

  1. Omnivoren of alleseters
  2. Herbivoren of planteneters.
  3. Carnivoren of vleeseters

Onze vissen in het aquarium horen vooral bij de eerste twee groepen. Bij het voeren moet dan ook rekening gehouden worden met de behoefte van het vissenbestand. 

Soorten voeding

In de handel worden ontzettend veel soorten voeding aangeboden, dus variëren is mogelijk en zelfs het beste voor onze vissen.

We kunnen de verschillende soorten voer onderverdelen in 5 groepen :

  1. Droogvoer
  2. Gevriesdroogd voer
  3. Diepvriesvoer
  4. Levend voer
  5. Ander voer

 

DROOGVOER

Droogvoer is nog steeds één van het meest populaire voer voor vissen.  Er zijn talloze soorten droogvoer op de markt en elke voerproducent heeft een uitgebreid gamma aan droogvoer.

Droogvoer is over het algemeen zeer goed van kwaliteit en voldoet dan ook uitstekend als basisvoer.  Het bevat – naast de nodige voedingsstoffen hierboven bij ‘algemeen’ vermeld – ook ballaststoffen die voor een goede spijsvertering noodzakelijk zijn.  Ballaststoffen zijn onverteerbare bestanddelen van het voedsel, die niet door het lichaam opgenomen worden, maar evengoed een belangrijke taak hebben, voornamelijk een goede darmwerking.
Er is droogvoer op de markt voor omnivoren en speciaal droogvoer ( meestal spirulina of chlorella) voor herbivoren.

De producenten van droogvoer zitten niet stil : ze brengen meer en meer gespecialiseerde voeders op de markt, het zogenaamde “premium voer”.
Daar voegt men extra bestanddelen toe, zoals vitamines, spirulina, gevriesdroogde voederdieren, et cetera.  Deze zijn dan ook duurder dan het ‘ gewone’ basisdroogvoer.
Men werkt ook vaak in op de ‘kleurenpracht’ van de vissen, door voer op de markt te brengen waar extra carotenoïden in zijn verwerkt die “ de natuurlijke kleurenpracht van de vissen versterkt.”  Meestal gebruiken ze dan ook ‘colour’ in de merknaam.  Of dit al dan niet klopt is maar de vraag, vergelijk het een beetje met alle rimpelcrèmes op de markt die ook van alles beloven….In premium voeders zal je ook vaak een laag percentage aan look terugvinden, omdat dit de eetlust van de vissen opwekt.
De droogvoerproducenten gebruiken nu ook speciale ‘formules’ waardoor het droogvoer minder belastend zou zijn voor het water – lees minder vervuilend. Of er echt een ‘formule’ is of als dit alleen maar een slagzin is, is maar de vraag.  Hoe dan ook, met mate voeren blijft de boodschap, maar daarover verder meer.

Droogvoer kunnen we onderverdelen in volgende categorieën :

·         Vlokkenvoer

·         Granulaat en sticks

·         Tabletten

·         Kweekvoer

Vlokkenvoer

        

Vlokkenvoer is geschikt voor vissen in alle lagen. 

Het blijft even op het wateroppervlak drijven en zinkt dan traag naar de bodem,

zodat alle vissen de kans krijgen om dit voer te eten.

Granulaat en sticks

       

Idem als vlokkenvoer. Granulaatvoer zou veel minder belastend zijn voor het water, omdat het niet zo sterk uiteenvalt als vlokkenvoer.  Granulaatvoer en sticks zijn vooral populair bij cichliden en zijn dan ook in allerlei grootte verkrijgbaar.

Tabletten

    

Voedertabletten zijn uitstekend geschikt voor bodemvissen, omdat ze zeer snel zinken.
Er zijn ook voedertabletten op de markt die je aan de binnenkant van de ruit kan kleven. 
Je kan de tabletten hangen naargelang de laag waar de vissen zwemmen, zodat ze bereikbaar zijn voor iedereen.

Kweekvoer

Verschillende merken hebben ook kweekvoer in hun gamma. 

Dit varieert tot heel klein gemalen vlokkenvoer tot vloeibaar voedsel.

Ook Artemia-naupliën bestaan in gedroogde vorm.

GEVRIESDROOGD VOER

             

Gevriesdroogd voer zijn levende voederdieren ( artemia, muggenlarven, et cetera) die meteen zijn diepgevroren en dan gedehydreerd worden, met andere woorden m.a.w. ontdaan van alle vocht. 

Door dit proces – waar geen verwarming aan te pas komt - worden alle voedingsstoffen en vitamines uitstekend bewaard. 

Gevriesdroogde voederdieren zijn zeer geschikt voor oppervlaktevissen, omdat het voer zeer traag zinkt in vergelijking met diepgevroren voederdieren.

Zoals hierboven gezegd, worden gevriesdroogde voederdieren vaak toegevoegd bij het premium-droogvoer.

DIEPVRIESVOER

 

Iedereen heeft ze al wel gezien, de diepvriestoestellen die in zowat elke aquariumzaak staan met voederdieren in blister-en grootverpakkingen.

De voedingswaarde van diepvriesvoer is vrijwel dezelfde als levend voer, mits het juiste procédé wordt gevolgd : het moet snel worden ingevroren en bij transport mag het niet warmer bewaard worden dan - 3°C!  Diepvriesvoer dat werd ontdooid mag nooit opnieuw worden ingevroren.  Als je in de aquariumwinkel diepvriesvoer ziet liggen met een ijslaag op is dit een teken dat het voer ontdooid is geweest en het is derhalve niet geschikt.


De voedingswaarde van de aangeboden voederdieren is heel verschillend.  Producenten van diepvriesvoer zijn niet happig om de voedingswaarde van hun product kenbaar te maken, behalve Ocean Nutrition, wiens voer hier ook vaak wordt verkocht


 


Voorbereiding vooraleer toe te dienen.


Het voer mag nooit in bevroren toestand worden toegediend!
Dit is de algemene regel, het voer bevat fosfaten en nitraten en kan dus het water verontreinigen.  Het spreekt vanzelf dat een eventuele NO3 en PO4 verhoging groter zal zijn in een klein aquarium dan in een groot aquarium.  Als de NO3 en PO4 waarden 0 zijn, is het in principe geen probleem om het rechtstreeks toe te voegen, maar uit verschillende onderzoeken blijkt dat diepvriesvoer dat rechtstreeks in het aquarium wordt toegediend kan zorgen voor beschadiging van de lippen van de vis en – meer belangrijk – ook vaak zorgt voor darmproblemen.  Dus niet echt aan te raden.

Hoe ga je te werk? :

Doe de blokjes diepvriesvoer in een bekertje met daarbij wat water. Geen warm - of lauw - water gebruiken, omdat dit eiwitstructuur van het voer verandert en de vitaminen verloren gaan.  Nadat het voer goed ontdooid is, spoel je het nog eens door een zeefje ( opnieuw KOUD) water en dan kan het toegediend worden.

Je kan natuurlijk ook meteen het diepvriesblokje ontdooien door het in een netje/zeefje te plaatsen en te spoelen met koud water.   

Voedingswaarde van diepvriesvoer

Belangrijk zijn de volgende parameters ( in %) :

·         Water

·         Vitamines

·         Vetten

·         Proteïnen

 

MUGGENLARVEN

Nog altijd één van de meest populaire diepvriesvoeren.  Er zijn de rode, witte en zwarte muggenlarven.

Rode muggenlarven

Eerst een kanttekening:

Rode muggenlarven worden vaak bestempeld als heel vettig, terwijl dit na wat rondneuzen, zeer relatief is.
Rode muggenlarven worden meestal gekweekt in België en Duitsland, al zijn ze 'schaars' aan het worden. Het probleem is dat er niet voldoende slib meer is vanwege de waterzuivering. Uit het Oostblok worden ook wel vliegenlarven geïmporteerd, die er precies zo uitzien als muggenlarven, de zogenaamde 'bloodworms' . Dit zijn geen rode muggenlarven, maar larven van een vlieg ( een galmug - een beetje paradoxaal - maar toch een vlieg).  De wormen zijn ook veel dikker dan een rode muggenlarf.

Rode mug staat ook bekend te leven in bevuilde gebieden en vaak belast te zijn met zware metalen, daarom worden die vaak 'gekweekt', zoals je dikwijls op een verpakking ziet staan of wordt aangegeven door de producent van het voer, om er toch maar op te wijzen dat ze 'proper' zijn.


Rode muggenlarve is de larve van de dansmug , muggen welke in grote zwermen boven sloten te vinden zijn.

·         Water : 87 %

·         Proteïnen : 6,7 %

·         Vet : 1,5 %

·         Vitaminen : A

·         Waardigheid : LAAG
 

Conclusie: lage voedzaamheid, wel spaarzaam voeren omdat de meeste vissen de neiging hebben zich hieraan te overeten.



Zwarte muggenlarf



Zwarte muggenlarve is de larve van de steekmug

·         Water : 82 %

·         Proteïnen : 10 %

·         Vet : 4 %

·         Vitaminen : A-D

·         Waardigheid : HOOG

 

Conclusie: zeer krachtig voer, veel gebruikt bij de voorbereiding om te kweken.



Witte muggenlarf



Witte muggenlarve is de larve van de pluimmug of kriebelmug

·         Water : 89 %

·         Proteïnen : 4 %

·         Vet : <1%

·         Vitaminen : A-D

·         Waardigheid : GEMIDDELD

 

 

Conclusie: niet zo een hoge voedingswaarde,( al wordt dit soms tegengesproken en spreekt men van hoge voedingswaarde) . Witte muggenlarven drijven op het wateroppervlak, in tegenstelling tot rode en zwarte muggenlarven.

 

ARTEMIA


Artemia zijn pekelkreeftjes. De uitkomst van de eieren van de Artemia, zijn de Artemia-naupliën, en worden vaak als kweekvoer gebruikt.

·         Water : 21 %

·         Proteïnen : 63 %

·         Vet : 7 %

·         Vitaminen : A-C

·         Waardigheid : HOOG

 

 

 

Conclusie: zeer hoogwaardige voeding!
 



MYSIS



Mysis zijn aasgarnaaltjes

·         Water : 80 %

·         Proteïnen : 13 %

·         Vet : 1 %

·         Vitaminen : B1

·         Waardigheid : HOOG

 

 

 

Conclusie: hoge voedingswaarde, bevatten ook kalk, ideaal voor bijvoorbeeld Discusvissen.

 

 

DAPHNIA


Daphnia zijn watervlooien

·         Water : 95 %

·         Proteïnen : 2,5 %

·         Vet : <1%

·         Vitaminen : A-B2

·         Waardigheid : LAAG

 

Conclusie: zeer lage voedingswaarde, altijd voeren in combinatie met ander voer!



CYCLOPS

Cyclops ( éénogen)  algenetende zoetwater diertjes.  Het zijn de naupliën die worden gevoerd.

·         Water : 83 %

·         Proteïnen : 9 %

·         Vet : 3 %

·         Vitaminen : A-B2

·     Waardigheid : GEMIDDELD


Conclusie : voer voor jonge vissen, kweekvoer.

 

KRILL


Krill is is een verzamelterm voor garnaalachtige ongewervelden, maken deel uit van het plankton.

·         Water : 79 %

·         Proteïnen : 16 %

·         Vet : 2,2 %

·         Vitaminen : A-C

·         Waardigheid : HOOG
 

 

Conclusie: voor grotere vissen, zeer hoogwaardige voeding!


TUBIFEX


Tubifex is een geslacht van borstelwormen waarvan de soorten bekend zijn als de (beek)slingerwormen

·         Water : 84 %

·         Proteïnen : 8,4 %

·         Vet : 2,5 %

·         Vitaminen : ?

·         Waardigheid : LAAG

 


Conclusie : lage voedingswaarde. Tubifex wordt als voer vaak afgeraden omdat het uit vervuild slib komt. Dit is een fabeltje.

Tubifex wordt voor de handel gekweekt met behulp van slachtafval. Dat is uiteraard niet vervuild omdat het vlees waar het afkomstig van is voor menselijke consumptie wordt gebruikt.


SPIRULINA



Spirulina is een spiraalvormig blauw/groen algje.

·         Water : 5 %

·         Proteïnen : 60 %

·         Vet : 11 %

·         Vitaminen : C-B3-H

·         Waardigheid : HOOG

 

Conclusie: zeer hoogwaardig groenvoer!

 

BOSMIDEN

 

Bosmiden is een onderdeel van het zoöplankton.

·         Water : 95 %

·         Proteïnen : 2,5 %

·         Vet : <1%

·         Vitaminen : A-B2

·         Waardigheid : LAAG

 

Conclusie: voer geschikt voor kleine vissen, maar lage voedingswaarde en niet geschikt voor kweek!  Beter is Artemia-naupliën of Cyclops.

 

RUNDERHART



De naam spreekt voor zich.

·         Water : 11 %

·         Proteïnen : 70 %

·         Vet : ca. 20 %

·         Vitaminen : B-P

·         Waardigheid : GEMIDDELD

 

Conclusie: wordt vaak aan Cichliden en Discussen gevoerd.  Er komt nogal wat bezwaar - zelfs uit de sector zelf - vooral door de zeer hoge concentratie aan proteïnen en vet.  Die eiwitten en dat vet bevatten beiden namelijk stoffen die nader dienen te worden bekeken.
Daarnaast zijn eiwitten afkomstig van warmbloedige dieren minder geschikt voor vissen dan eiwitten van koelbloedige dieren : ze worden slechter verteerd.


NOG DIT :

Bij het voeren met diepvriesvoer is - zoals bij alle voer - afwisseling ontzettend belangrijk.  Combinaties maken of enkel hoogwaardig voer geven.
Diepvriesvoer bevat – zoals hierboven vermeld - altijd nitraten en fosfaten.  Bij het ene al wat meer dan bij het andere, er zijn hier geen duidelijke cijfers over : daarom is het spoelen van het diepvriesvoer zeer belangrijk, omdat zowel de nitraten als de fosfaten zich geconcentreerd hebben in het dooiwater.

 

 

LEVEND VOER

Levend voer wordt vaak aangeprezen als het beste voer voor onze vissen.  Dit is uiteraard het voer dat ze ook in de vrije natuur eten.  Of dit het allerbeste is, is maar de vraag. De voedingswaarde van levend voer is dezelfde als van het diepvriesvoer en varieert hier ook van hoog ( Artemia, Krill, …) tot laag ( Daphnia, Tubifex,…).

Een voordeel van levend voer is dat de vissen achter het voer moeten jagen en dit houdt de vissen uiteraard actiever ( en het is bijkomstig heel mooi om te observeren).

Het nadeel van levend voer ( uit de vrije natuur) is dat dit parasieten of andere verontreinigde stoffen kan bevatten.  Het levend voer in de aquariumzaken is gekweekt, en daar is de kans veel kleiner, idem bij het levend voer dat je zelf kunt kweken.

Levend voer wordt in sommige aquariumzaken aangeboden, onder de vorm van kleine plastic zakjes die in een koelkast liggen.  Het allerbelangrijkste is dat het levend voer vers moet zijn : na een paar dagen is de voedingswaarde al heel sterk verminderd en je weet nooit hoelang het voer al in deze koelkasten ligt.  Dode voedseldiertjes worden dan ook vaak door de vissen niet opgegeten ( door de geur) en kunnen blijven liggen en zo het water verontreinigen.

ANDER VOER

Grotere vissen of carnivore vissen hebben nood aan vis als voeding.  Een visfilet in stukken is hiervoor uiterst geschikt, ook kipfilet wordt soms gegeven, maar hier geldt ook – net als bij runderhart – dat de eiwitten van warmbloedige dieren minder goed verteren en dus minder geschikt zijn.

Herbivore vissen, zoals sommige levendbarenden, cichliden, kopstaanders, algeneters en dergelijke hebben ook extra groenvoer nodig, mochten er niet voldoende algen aanwezig zijn.
Wat geblancheerde sla, spinazie, komkommer, courgette is hiervoor prima geschikt.

TOT SLOT

Variatie in het voederen is wenselijk! Er is ontzettend veel visvoer op de markt in allerlei vormen, dus afwisselen is de boodschap.

Voer met mate!!  Beter een paar keer per dag een beetje voeren dan één keer teveel! Anders rot het overtollige voedsel in het aquarium en dat is nefast voor de waterwaarden.  Een stelregel is net zoveel voeren als de vissen in een paar minuten kunnen opeten.

Hou rekening met het vissenbestand en zorg dat iedere vis in iedere waterlaag zijn portie voer krijgt.
Heb je kleinere vissen, geef dan nooit grote vlokken, koop voer voor kleinere vissen of verbrijzel de grote vlokken.